Wybór odpowiedniego oleju silnikowego to jedna z najważniejszych decyzji, jaką możemy podjąć, dbając o długowieczność i niezawodność naszego samochodu. Ten artykuł to kompleksowy przewodnik po olejach Motul 5W30, który pomoże Ci zrozumieć różnice między poszczególnymi seriami i dokonać świadomego wyboru, zapewniając optymalną ochronę silnika Twojego pojazdu.
Wybór idealnego oleju Motul 5W30 klucz do świadomej decyzji i ochrony silnika
- Oleje Motul 5W30 to w pełni syntetyczne środki smarne, idealne dla nowoczesnych silników benzynowych i Diesla, często z filtrami DPF/GPF.
- Główne serie to uniwersalna 8100 X-clean (Mid/Low SAPS) oraz dedykowana Specific, stworzona pod konkretne normy producentów.
- Najważniejszym kryterium wyboru są aprobaty producentów (OEM), takie jak VW 504.00/507.00, BMW LL-04 czy MB 229.51/229.52, które znajdziesz w instrukcji swojego pojazdu.
- Seria Specific 504.00 507.00 5W30 jest dedykowana dla pojazdów grupy VAG, wymagających norm Long Life.
- Kierowcy cenią Motul za wysoką jakość i ochronę silnika, ale zwracają uwagę na wyższą cenę i konieczność zakupu u zaufanych dystrybutorów, aby uniknąć podróbek.
Wybór oleju Motul 5W30: Inwestycja w długowieczność silnika
Jako doświadczony ekspert, zawsze podkreślam, że olej silnikowy to nie tylko płyn, ale kluczowy element ochrony i wydajności każdego silnika. Wybór odpowiedniego środka smarnego, zwłaszcza takiego jak Motul 5W30, jest fundamentem dla długowieczności i bezproblemowego funkcjonowania jednostki napędowej. Właściwie dobrany olej minimalizuje tarcie, odprowadza ciepło, chroni przed korozją i utrzymuje silnik w czystości, co w konsekwencji przekłada się na mniejsze zużycie paliwa i niższe koszty eksploatacji. W przypadku nowoczesnych silników, które pracują w coraz trudniejszych warunkach i mają coraz bardziej skomplikowane systemy oczyszczania spalin, precyzyjne dopasowanie oleju do zaleceń producenta jest absolutnie niezbędne.Zrozumieć oznaczenie 5W30: Co tak naprawdę mówi o oleju?
Oznaczenie 5W30, które widzimy na butelkach oleju, to nic innego jak klasyfikacja lepkości według standardów SAE (Society of Automotive Engineers). Pierwsza część, "5W", odnosi się do lepkości oleju w niskich temperaturach (W od "Winter"). Im niższa liczba przed "W", tym lepiej olej zachowuje swoje właściwości w zimie, zapewniając łatwiejszy rozruch silnika i szybsze dotarcie do wszystkich punktów smarowania. "30" z kolei oznacza lepkość oleju w wysokich temperaturach pracy silnika. Olej 5W30 jest więc uniwersalnym rozwiązaniem, które dobrze radzi sobie zarówno podczas mroźnych zimowych poranków, jak i w upalne dni, zapewniając stabilne smarowanie w szerokim zakresie temperatur.Syntetyk, czyli co? Krótkie wprowadzenie do technologii olejów Motul
Kiedy mówimy o olejach Motul 5W30, niemal zawsze mamy do czynienia z produktami w pełni syntetycznymi. Co to oznacza w praktyce? Oleje syntetyczne są wytwarzane w procesie chemicznym, co pozwala na precyzyjne kontrolowanie ich właściwości molekularnych. Dzięki temu, w porównaniu do olejów mineralnych czy półsyntetycznych, oferują one znacznie lepszą stabilność termiczną i oksydacyjną, co przekłada się na dłuższą żywotność oleju i lepszą ochronę silnika. W produktach Motul ta zaawansowana technologia oznacza również doskonałe właściwości czyszczące, redukcję osadów i szlamu, a także minimalizację zużycia paliwa. To właśnie dlatego w pełni syntetyczne oleje Motul są tak cenione przez kierowców i mechaników.
Motul 5W30: Przewodnik po seriach 8100 X-clean i Specific
Motul, jako jeden z liderów w branży środków smarnych, oferuje szeroką gamę olejów 5W30, które są dostosowane do różnorodnych potrzeb nowoczesnych silników. Wśród nich wyróżniają się dwie główne serie: 8100 X-clean oraz Specific. Choć obie zapewniają doskonałą ochronę, ich przeznaczenie i kluczowe cechy nieco się różnią. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe, aby wybrać produkt idealnie dopasowany do Twojego samochodu.
Czym charakteryzuje się linia 8100 X-clean?
Linia Motul 8100 X-clean 5W30 to, moim zdaniem, prawdziwy koń roboczy w ofercie producenta. Jest to seria olejów o charakterze uniwersalnym, zaprojektowana z myślą o szerokim spektrum nowoczesnych silników benzynowych i Diesla. Jej kluczową cechą jest to, że są to oleje typu "Mid SAPS" lub "Low SAPS", co oznacza obniżoną zawartość popiołów siarczanowych, fosforu i siarki. Dlaczego to takie ważne? Ponieważ te składniki, choć niezbędne do ochrony silnika, mogą negatywnie wpływać na żywotność nowoczesnych systemów oczyszczania spalin, takich jak filtry cząstek stałych (DPF) w dieslach czy filtry GPF w silnikach benzynowych. Oleje X-clean są bezpieczne dla tych komponentów, co czyni je doskonałym wyborem dla większości współczesnych aut.Dla kogo przeznaczona jest specjalistyczna seria Specific?
Z kolei seria Motul Specific 5W30 to kategoria olejów, które ja nazywam "szytymi na miarę". To produkty, które zostały opracowane z myślą o spełnieniu bardzo konkretnych, często najbardziej rygorystycznych i najnowszych norm poszczególnych producentów samochodów (OEM). Kiedy producent pojazdu wymaga oleju o ściśle określonych parametrach, często wykraczających poza ogólne normy branżowe, wtedy wkracza seria Specific. Te oleje są idealnie dopasowane do specyficznych wymagań konstrukcyjnych silnika, co gwarantuje optymalną wydajność, maksymalną ochronę i pełną zgodność z warunkami gwarancji producenta samochodu. To wybór dla tych, którzy szukają absolutnej precyzji.
Motul 8100 X-clean 5W30: Uniwersalna ochrona dla Twojego silnika
Motul 8100 X-clean 5W30 to jeden z najpopularniejszych olejów w ofercie Motul i nie bez powodu. Jego uniwersalny charakter sprawia, że jest to doskonały wybór dla wielu kierowców, którzy szukają niezawodnej ochrony dla swojego silnika, jednocześnie dbając o systemy oczyszczania spalin. Ten olej został zaprojektowany, aby sprostać wymaganiom zarówno silników benzynowych, jak i Diesla, co czyni go niezwykle wszechstronnym. Z mojego doświadczenia wynika, że to produkt, który rzadko zawodzi i cieszy się dużym zaufaniem.
Kluczowe cechy i korzyści: Dlaczego kierowcy go wybierają?
- Bezpieczeństwo dla DPF/GPF: Jako olej typu Mid/Low SAPS, Motul 8100 X-clean 5W30 minimalizuje ryzyko zatykania filtrów cząstek stałych, co jest kluczowe dla ich długiej żywotności i prawidłowego działania.
- Wszechstronność: Szeroki zakres aprobat producentów sprawia, że pasuje do wielu marek i modeli samochodów, co ułatwia wybór.
- Ochrona silnika: Pełna syntetyczna formuła zapewnia doskonałą ochronę przed zużyciem, osadami i korozją, nawet w trudnych warunkach eksploatacji.
- Stabilność termiczna: Olej utrzymuje swoje właściwości smarne w szerokim zakresie temperatur, co gwarantuje niezawodny rozruch i stabilną pracę silnika.
- Redukcja zużycia paliwa: Dzięki optymalnym właściwościom ciernym, może przyczynić się do niewielkiej poprawy efektywności paliwowej.
Warianty X-clean, które musisz znać: X-clean+ vs X-clean EFE
W ramach serii 8100 X-clean 5W30 Motul oferuje dwa główne warianty, które warto poznać: 8100 X-clean+ 5W30 i 8100 X-clean EFE 5W30. Różnią się one subtelnie, ale te różnice mogą być kluczowe dla Twojego samochodu.
| Wariant oleju | Kluczowe cechy i aprobaty |
|---|---|
| Motul 8100 X-clean+ 5W30 | Uniwersalny olej Mid SAPS. Posiada aprobaty m.in. BMW Longlife-04, MB-Approval 229.51, VW 504.00 / 507.00, Porsche C30. Wysoka ochrona i kompatybilność z DPF/GPF. |
| Motul 8100 X-clean EFE 5W30 | Wariant "Extra Fuel Economy" (EFE) z naciskiem na oszczędność paliwa. Spełnia normy ACEA C2/C3. Posiada aprobaty m.in. BMW LL-04, MB 229.52, GM dexos2®. Niższa lepkość HTHS dla lepszej efektywności. |
Do jakich samochodów pasuje najlepiej? Przegląd aprobat (BMW, Mercedes, GM)
Motul 8100 X-clean 5W30 to olej o szerokim zastosowaniu, dzięki czemu jest kompatybilny z wieloma popularnymi markami samochodów. Zawsze powtarzam, że najważniejsze są aprobaty producenta Twojego pojazdu, które znajdziesz w instrukcji obsługi. Jednak na podstawie najczęściej spotykanych aprobat, mogę wskazać, że ten olej doskonale sprawdzi się w:
- Samochodach BMW wymagających normy BMW Longlife-04.
- Pojazdach Mercedes-Benz z silnikami wymagającymi norm MB-Approval 229.51 (dla X-clean+) lub MB 229.52 (dla X-clean EFE).
- Autach grupy General Motors (Opel, Chevrolet) z silnikami wymagającymi normy GM dexos2®.
Motul Specific 5W30: Precyzja dopasowana do wymagań producentów
Kiedy mówimy o serii Motul Specific 5W30, wchodzimy w świat precyzyjnego inżynieringu. To nie są oleje uniwersalne, a raczej specjalistyczne formuły, które zostały stworzone z myślą o spełnieniu bardzo konkretnych, często niezwykle rygorystycznych wymagań producentów samochodów. Moim zdaniem, jest to idealne rozwiązanie dla tych, którzy chcą mieć absolutną pewność, że ich silnik pracuje na oleju dokładnie takim, jaki został przewidziany przez inżynierów projektujących dany model pojazdu.
Czym jest olej "szyty na miarę"? Zalety dedykowanej formuły
Koncepcja oleju "szytego na miarę" oznacza, że każda formuła z serii Specific została opracowana i przetestowana w taki sposób, aby idealnie odpowiadać specyficznym potrzebom danego silnika i jego systemów. Oto główne zalety stosowania takich dedykowanych formuł:
- Optymalna wydajność: Olej jest precyzyjnie dostosowany do konstrukcji silnika, co maksymalizuje jego wydajność i minimalizuje zużycie.
- Zgodność z gwarancją: Użycie oleju z odpowiednią aprobatą producenta jest często warunkiem utrzymania gwarancji na pojazd.
- Maksymalna ochrona silnika: Dedykowana formuła zapewnia najlepszą możliwą ochronę przed zużyciem, osadami i korozją, uwzględniając unikalne cechy danego silnika.
- Bezpieczeństwo dla systemów oczyszczania spalin: Oleje Specific są idealnie zoptymalizowane pod kątem współpracy z filtrami DPF/GPF i katalizatorami, zapewniając ich długą żywotność.
Specyfikacja 504. 00 / 507. 00: Absolutny mus dla aut z grupy VAG (VW, Audi, Skoda, Seat)
Jednym z najbardziej znanych i poszukiwanych produktów z serii Specific jest Motul Specific 504.00 507.00 5W30. Ta formuła to absolutny must-have dla właścicieli pojazdów z grupy VAG (Volkswagen, Audi, Skoda, Seat), które wymagają właśnie tych norm. Normy VW 504.00 dla silników benzynowych i VW 507.00 dla silników Diesla są kluczowe dla silników Long Life, które pozwalają na wydłużone interwały wymiany oleju. Ten olej jest specjalnie zaprojektowany do pracy w tych wymagających warunkach, zapewniając doskonałą ochronę i czystość silnika oraz pełną kompatybilność z filtrami DPF i innymi systemami oczyszczania spalin. To gwarancja spokoju dla każdego właściciela VAG-a.
Czy mogę go użyć w innym aucie? Kiedy warto, a kiedy nie ryzykować?
Pytanie o możliwość użycia oleju z serii Specific w innym samochodzie niż ten, dla którego jest dedykowany, jest bardzo częste. Moja odpowiedź jest zawsze taka sama: zawsze sprawdzaj instrukcję obsługi swojego pojazdu. Oleje z serii Specific są "szyte na miarę" pod konkretne normy i choć mogą mieć zbliżone parametry do innych olejów 5W30, to ich unikalna receptura jest optymalna tylko dla określonych silników. Ryzyko niewłaściwego doboru oleju może prowadzić do przyspieszonego zużycia silnika, problemów z systemami oczyszczania spalin, a nawet utraty gwarancji. Jeśli Twój samochód nie wymaga konkretnie normy VW 504.00/507.00, bezpieczniej będzie wybrać uniwersalny olej z serii 8100 X-clean, który spełnia szerszy zakres aprobat.
Motul 8100 X-clean+ vs Specific 504.00/507.00: Który wybrać?
To jest chyba najczęściej zadawane pytanie, jeśli chodzi o oleje Motul 5W30. Wielu kierowców staje przed dylematem: wybrać sprawdzony i uniwersalny 8100 X-clean+ czy postawić na precyzyjny Specific 504.00/507.00? Oba są świetnymi produktami, ale ich przeznaczenie i optymalne zastosowanie różnią się. Spróbujmy je porównać, aby ułatwić Ci podjęcie decyzji.
Główne różnice w zastosowaniu i technologii
Poniższa tabela przedstawia kluczowe różnice, które pomogą Ci zrozumieć, który olej będzie lepszym wyborem dla Twojego pojazdu:
| Cecha | Motul 8100 X-clean+ 5W30 | Motul Specific 504.00 507.00 5W30 |
|---|---|---|
| Główne przeznaczenie | Uniwersalna ochrona dla szerokiej gamy nowoczesnych silników benzynowych i Diesla z DPF/GPF. | Dedykowany dla pojazdów grupy VAG (VW, Audi, Skoda, Seat) wymagających norm Long Life VW 504.00/507.00. |
| Typ oleju | Mid SAPS (obniżona zawartość popiołów, fosforu, siarki). | Low SAPS (jeszcze niższa zawartość popiołów, fosforu, siarki), ściśle pod normy VAG. |
| Kluczowe aprobaty | BMW LL-04, MB 229.51, VW 504.00/507.00, Porsche C30. | VW 504.00 / 507.00, Porsche C30 (często). |
| Filozofia | Wszechstronność i szeroka kompatybilność z różnymi producentami. | Precyzyjne dopasowanie do specyficznych wymagań jednego producenta (VAG). |
Kompatybilność z filtrem DPF/GPF: Na co zwrócić uwagę?
Zarówno Motul 8100 X-clean+ 5W30, jak i Motul Specific 504.00 507.00 5W30 są olejami typu Mid/Low SAPS, co oznacza, że zostały zaprojektowane z myślą o ochronie filtrów cząstek stałych (DPF/GPF). To bardzo ważna informacja, ponieważ użycie niewłaściwego oleju (np. Full SAPS) w samochodzie z DPF może doprowadzić do jego szybkiego zapchania i kosztownej wymiany. Pamiętaj jednak, że choć oba są bezpieczne dla DPF/GPF, to kluczowe jest dopasowanie do dokładnej aprobaty OEM. Jeśli producent Twojego auta wymaga specyficznej normy, np. VW 504.00/507.00, to olej Motul Specific 504.00 507.00 5W30 będzie zawsze najlepszym i najbezpieczniejszym wyborem, ponieważ jest do niej idealnie zoptymalizowany.
Opinie z polskich forów: Co mówią użytkownicy o obu olejach?
Przeglądając polskie fora internetowe, często natykam się na entuzjastyczne opinie na temat olejów Motul 5W30. Kierowcy cenią je przede wszystkim za wysoką jakość, która, jak sami podkreślają, przekłada się na cichszą i płynniejszą pracę silnika. Wiele osób zauważa również, że silnik "lepiej się zbiera" i jest bardziej dynamiczny. Użytkownicy często piszą o skutecznej ochronie jednostki napędowej, zwłaszcza w pojazdach z turbodoładowaniem i bezpośrednim wtryskiem. Jednak pojawiają się też głosy dotyczące ceny Motul jest droższy od wielu konkurentów, ale większość uważa, że to inwestycja, która się opłaca. Ważnym tematem jest też ryzyko zakupu podróbek, co skłania do szukania sprawdzonych źródeł. Jak napisał jeden z użytkowników na popularnym forum motoryzacyjnym:
"Motul 5W30 to dla mnie zawsze pewniak. Silnik pracuje ciszej, a ja mam spokój. Trochę drożej, ale wiem, za co płacę. Tylko kupować z pewnego źródła, bo podróbek sporo na rynku!"
Rozszyfrowujemy etykiety: Kluczowe normy i aprobaty olejów Motul 5W30
Etykieta oleju silnikowego to prawdziwa skarbnica informacji, choć dla wielu kierowców może wydawać się zagadkowa. Zawiera ona kluczowe normy i aprobaty, które są niczym paszport dla oleju, potwierdzający jego zdolność do pracy w konkretnych warunkach i silnikach. Zrozumienie tych oznaczeń jest absolutnie fundamentalne, aby dokonać właściwego wyboru i zapewnić swojemu samochodowi najlepszą możliwą ochronę. Przyjrzyjmy się najważniejszym z nich.
Tajemnice ACEA: Co oznacza norma C3, a co C2?
Normy ACEA (Association des Constructeurs Européens d'Automobiles) to europejska klasyfikacja jakościowa olejów. W kontekście olejów 5W30 i nowoczesnych silników z DPF/GPF, najczęściej spotykamy się z normami z grupy "C":
- ACEA C3: Oznacza olej typu Mid SAPS, przeznaczony do silników z filtrami DPF/GPF. Charakteryzuje się wysoką ochroną silnika, stabilnością lepkości i odpornością na ścinanie. To bardzo popularna norma dla wielu europejskich producentów.
- ACEA C2: Również olej typu Mid SAPS, ale z naciskiem na oszczędność paliwa (Fuel Economy). Oleje spełniające tę normę mają zazwyczaj niższą lepkość HTHS (High Temperature High Shear), co przekłada się na mniejsze opory w silniku i potencjalnie niższe zużycie paliwa.
Wybór między C2 a C3 powinien być podyktowany zaleceniami producenta Twojego samochodu.
Normy producentów (OEM): Dlaczego są ważniejsze niż cokolwiek inne?
Z mojego punktu widzenia, aprobaty producentów samochodów (OEM) są absolutnie najważniejszym czynnikiem przy wyborze oleju. Są one wynikiem rygorystycznych testów przeprowadzanych przez producenta pojazdu, które mają na celu upewnienie się, że dany olej idealnie współpracuje z konkretnym silnikiem i jego komponentami. Ogólne normy branżowe, takie jak ACEA czy API, są ważne, ale to właśnie aprobaty OEM gwarantują pełną zgodność z wymaganiami technicznymi i gwarancyjnymi Twojego auta. Ignorowanie ich to prosta droga do problemów z silnikiem i utraty gwarancji.
Złoty standard grupy VAG: Co kryje się za kodem VW 504. 00 / 507. 00?
Normy VW 504.00 (dla silników benzynowych) i VW 507.00 (dla silników Diesla) to prawdziwy złoty standard dla pojazdów z grupy VAG (Volkswagen, Audi, Skoda, Seat). Te specyfikacje są kluczowe dla silników, które wymagają olejów typu Long Life, czyli umożliwiających wydłużone interwały wymiany oleju. Oleje spełniające te normy są typu Low SAPS, co oznacza, że są w pełni kompatybilne z filtrami DPF/GPF i zapewniają ich długą żywotność. To bardzo zaawansowane oleje, które muszą sprostać ekstremalnym wymaganiom termicznym i obciążeniowym, jednocześnie utrzymując silnik w nieskazitelnej czystości. Jeśli Twój samochód VAG wymaga tych norm, Motul Specific 504.00 507.00 5W30 jest idealnym wyborem.
Niezbędnik dla właścicieli BMW i Mercedesa: Normy LL-04 i MB 229. 51/229. 52
Dla właścicieli BMW i Mercedes-Benz, kluczowe są inne normy. BMW Longlife-04 (LL-04) to specyfikacja dla olejów typu Mid SAPS, przeznaczona dla silników Diesla z DPF oraz niektórych silników benzynowych, umożliwiająca wydłużone interwały wymiany oleju. Z kolei dla Mercedes-Benz istotne są normy MB 229.51 i MB 229.52. Obie te normy również dotyczą olejów typu Mid/Low SAPS, kompatybilnych z filtrami DPF i GPF. Norma 229.52 jest nowszą wersją, oferującą dodatkowo lepsze właściwości paliwooszczędne i ochronę przed utlenianiem. Oleje Motul 8100 X-clean+ 5W30 i 8100 X-clean EFE 5W30 często spełniają te wymagania, co czyni je doskonałym wyborem dla tych marek.
Motul 5W30: Inwestycja w jakość i jak uniknąć podróbek
Wybór oleju Motul 5W30 to, moim zdaniem, świadoma inwestycja w jakość i długowieczność silnika. Jednak z wysoką renomą wiąże się również ryzyko. Na rynku, niestety, pojawiają się podróbki, które mogą wyrządzić więcej szkody niż pożytku. Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, gdzie kupować i na co zwracać uwagę.
Czy wyższa cena oleju Motul zawsze oznacza lepszą ochronę?
Cena olejów Motul 5W30 jest często wyższa niż w przypadku wielu konkurencyjnych produktów. Czy zawsze oznacza to lepszą ochronę? Moim zdaniem, w przypadku Motul, wyższa cena jest zazwyczaj uzasadniona. Wynika ona z zaawansowanej technologii, wysokiej jakości baz olejowych i pakietów dodatków, a także rygorystycznych testów, które pozwalają na uzyskanie prestiżowych aprobat producentów samochodów. Płacimy za pewność, że olej spełni swoje zadanie w każdych warunkach, chroniąc silnik przed zużyciem, zapewniając czystość i optymalną wydajność. To inwestycja, która procentuje w postaci bezproblemowej eksploatacji i mniejszych kosztów napraw w przyszłości.
Gdzie kupować, by mieć pewność oryginału? Wskazówki dla polskiego rynku
Unikanie podróbek to klucz do czerpania korzyści z wysokiej jakości olejów Motul. Oto moje praktyczne wskazówki dla polskiego rynku:
- Autoryzowani dystrybutorzy: Zawsze kupuj olej u autoryzowanych dystrybutorów Motul. Ich lista jest dostępna na oficjalnej stronie producenta.
- Renomowane sklepy motoryzacyjne: Wybieraj duże, znane sieci sklepów motoryzacyjnych lub sprawdzone sklepy internetowe, które mają ugruntowaną pozycję na rynku i dobre opinie.
- Unikaj podejrzanie niskich cen: Jeśli cena oleju jest drastycznie niższa niż średnia rynkowa, to powinien być to dla Ciebie sygnał ostrzegawczy. Oryginalny Motul ma swoją wartość.
- Sprawdzaj opakowanie: Zwracaj uwagę na jakość etykiety, korek, hologramy (jeśli występują) i ogólne wykonanie butelki. Podróbki często mają niedoskonałości.
Przeczytaj również: Motul 6100 Synergie+ 10W-40: Pełna analiza czy to Twój olej?
Jak często wymieniać olej Motul 5W30, by silnik służył latami?
Częstotliwość wymiany oleju Motul 5W30 jest kluczowa dla długowieczności silnika. Zawsze, ale to zawsze, kieruj się zaleceniami producenta samochodu, które znajdziesz w instrukcji obsługi lub książce serwisowej. Niektóre oleje Motul 5W30, zwłaszcza te z serii Specific spełniające normy Long Life (np. VW 504.00/507.00), pozwalają na wydłużone interwały wymiany, nawet do 30 000 km lub 2 lat. Jednak pamiętaj, że styl jazdy (częste krótkie trasy, jazda miejska, dynamiczna jazda), warunki eksploatacji (ekstremalne temperatury) oraz wiek silnika mogą skrócić ten okres. Ja osobiście, nawet przy olejach Long Life, zalecam skrócenie interwałów do około 10 000-15 000 km lub raz w roku, aby zapewnić silnikowi maksymalną ochronę, zwłaszcza w starszych pojazdach lub tych intensywnie eksploatowanych.